انتخاب مش فایبر گلاس مناسب بر اساس استاندارد ASTM
۱. تعریف و نقش مش فایبرگلاس در ساختوساز
مش فایبرگلاس (فرشبافته از الیاف شیشه) یک شبکه تقویتکننده است که در ملاتها، پوششها و سیستمهای مختلف ساختمانی برای جلوگیری از ترک، افزایش مقاومت کششی و بهبود دوام استفاده میشود. این مش معمولاً در:
-
تقویت پوششهای گچی و سیمانی
-
تقویت سیستمهای عایقکاری خارجی (EIFS/ETICS)
-
تقویت بتن و ملات
-
مهار ترک و بهبود چسبندگی لایهها
-
اجرای والمش برای دیوارهای غیرسازهایِ مهار شده
بکار میرود.

۲. استانداردهای ASTM مرتبط با مش فایبرگلاس
در صنعت جهانی، ASTM استانداردهایی دارد که عملکرد مش فایبرگلاس را در شرایط عملیاتی مشخص میکند. مهمترین موارد عبارتاند از:
✅ ASTM E2098
این استاندارد برای مشهای فایبرگلاس تقویتکننده مورد استفاده در سیستمهای بیرونی مانند EIFS است. معیار اصلی این استاندارد مقاومت مش در برابر محیط قلیایی و حفظ مقاومت کششی بعد از غوطهوری در محلول قلیایی (NaOH) است که تضمین دوام در ملاتهای سیمانی را فراهم میکند.
استانداردهای مستقیم دیگر
برخی از استانداردهای ASTM که معمولاً برای ارزیابی ویژگیهای الیاف، پارچه و منسوجات (شامل مش) استفاده میشود، عبارتاند از:
-
ASTM D5035 — آزمایش مقاومت کششی پارچهها
-
ASTM D3775 — تعیین تعداد نخها در واحد طول
این استانداردها نحوه تست مقاومت و مشخصات فیزیکی مش را تعیین میکنند، هرچند خودشان الزامات عملکردی ساختمان را تعریف نمیکنند.
توجه: برخی استانداردهای دیگری مثل ASTM D5750/D5750M نیز برای مش شیشه با پوشش ضد قلیایی نام برده میشوند، ولی مرجع مستقیم و متن استاندارد ASTM برای مش فایبرگلاس در کاربردهای ساختمان معمولاً E2098 است.
۳. معیارهای اصلی انتخاب مش فایبرگلاس
برای انتخاب صحیح مش، این چند پارامتر فنی حیاتی باید بررسی شود:
🔹 ۳-۱. مقاومت در برابر قلیا (Alkali Resistance)
اگر مش در محیطهای سیمانی، ملات و بتن قرار گیرد، باید ضدقلیا باشد تا الیاف شیشه تحت تأثیر مواد قلیایی تخریب نشوند. مشهای AR-Glass (Alkali-Resistant) غالباً با پوشش زیرکونیوم تقویت میشوند .
در استاندارد ASTM E2098، مش باید بعد از غوطهوری در محلول قلیایی مقاومت کششی خود را حفظ کند تا قابلاستفاده در سیستمهای EIFS و سیمانی باشد.
۳-۲. وزن سطحی (گرماژ – g/m²)
گرماژ مقدار وزن مش در واحد سطح است و نقش مهمی در عملکرد آن دارد:
| گرماژ (g/m²) | کاربرد معمول |
|---|---|
| 45–90 g/m² | تقویت گچکاری، دیوار خشک، استفاده داخلی |
| 90–140 g/m² | کاربرد عمومی در EIFS، عایقکاری و پوششها |
| 140–200 g/m² | تقویت نما، مناطق با بار و ارتعاش بیشتر |
| بیشتر از 200 g/m² | کاربردهای سنگینتر و مقاومسازی سازهای |
۳-۳. اندازه چشمه مش
اندازه چشمه روی چسبندگی ملات و توزیع تنش تأثیر دارد:
-
چشمههای کوچکتر (3×3، 4×4 mm) → مقاومت بیشتر، مناسب برای سطوح با فشارهای کوچکتر.
-
چشمههای متوسط تا بزرگ (5×5، 8×8 mm) → بهتر برای سیستمهای EIFS، نما و پوششهای ضخیمتر.
۳-۴. مقاومت کششی و مدول الاستیسیته
مش باید کشش خوبی داشته باشد تا از گسترش ترکها و تمرکز تنش جلوگیری کند. استانداردهایی مثل ASTM D5035 برای آزمون کشش پارچه مش کاربرد دارند.
۴. کاربردهای رایج مش فایبرگلاس در ساختمان
🧱 ۴-۱. EIFS / ETICS (سیستم عایق خارجی)
در این سیستمها مش در لایه زیرین ملات برای:
-
کاهش ترک
-
افزایش مقاومت ضربه و بار
-
بهبود دوام پوشش
بهکار میرود. معمولاً مش AR با گرماژ متوسط تا بالا انتخاب میشود.
🧰 ۴-۲. گچکاری و دیوار خشک
برای جلوگیری از ترکهای ناشی از نشست ملات یا تغییرات دما، مش سبک و با چشمه استاندارد مناسبتر است، بهویژه در سطوح داخلی.
🧱 ۴-۳. مقاومسازی دیوارها (والمش)
مش فایبرگلاس AR در سیستمهای والمش جایگزین میلگرد یا توری سنتی برای مهار دیوارهای بنایی غیرسازهای و افزایش رفتار لرزهای میشود.
🏗️ ۴-۴. تقویت بتن و ملات
در ملاتهای سیمانی گسترش ترکها را کنترل کرده و توزیع تنش را بهتر میکند. برای کاربردهای سختتر، گرماژ بالاتر و مش ریزتر مناسب است.
۵. نکات اجرایی و نگهداری
✔ مش باید کاملاً در ملات یا پوشش Embed شود تا بیشترین تقویت حاصل شود.
✔ همپوشانی جهتها (Overlap) باید استاندارد باشد تا نقاط ضعف در محل اتصال ایجاد نشود.
✔ مش را در محیط خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید؛ نور و رطوبت میتواند عملکرد آن را کاهش دهد.
📌 ۶. جمعبندی و توصیهها
برای انتخاب مش فایبرگلاس مناسب در پروژههای ساختمانی:
- از مش ضدقلیا (AR) استفاده کنید اگر مش با ملات سیمانی/بتن در تماس است.
- گرماژ و اندازه چشمه را طبق نوع کار (داخلی، نما، مقاومسازی) انتخاب کنید.
- محصولاتی را انتخاب کنید که مشخصات فنی آنها مطابق با ASTM E2098 (و در صورت نیاز D5035، D3775) باشد.
- اگر پروژه در معرض شرایط قلیایی، رطوبت یا بارگذاری زیاد است، گرماژ بالاتر و مش ریزتر را در نظر بگیرید.